Tragovi vlastitog Ja: raspršeni narativi u prvom licu u spisima Münīrī-i Belġrādīja

Sažetak

Ovaj rad istražuje detalje i načine izražavanja u prvom licu (samoiskaz) u spisima balkansko–osmanskog autora Münīrīja Belġrādīja (u. 1620–1628). Iz nama dostupnih podataka znamo da je bio muftija, muderis i sufijski učenjak, odnosno vjerovatno je bio i šejh nekog tarikata, po svoj prilici halvetijskog. Münīrī–i Belġrādī djelovao je tokom druge polovine 16. i prvih decenija 17. vijeka, uglavnom u Beogradu. Kroz pažljivu tekstualnu analizu njegovih spisa, studija doprinosi savremenim raspravama o retoričkoj konstrukciji sebstva u osmanskoj rukopisnoj kulturi. Umjesto da se lična zamjenica „ja“ tretira kao jedini pokazatelj ego–narativa, rad prepoznaje i tumači niz indirektnih i perifrastičnih strategija artikulacije sebstva. Također je pokazano da je ovaj tip narativa zaista bogat historijski izvor i sa činjenične strane gledanja. Studija zastupa tezu da predstave i činjeničnost u ovakvim rukopisima nisu međusobno isključive, već međusobno isprepletene dimenzije osmanskog književnog izraza. Prilikom analize ovih ego–narativa istraživači bi trebali obratiti pažnju ne samo na retoričke strategije već i na historijsku zbilju koja je u njima izričito prisutna.