Veliki vezir Mehmed-paša Sokolović i dijalektika moći

Muamer Hodžić

Sažetak

Mehmed-paša Sokolović je obnašao dužnost velikog vezira tokom vladavine trojice sultana: Sulejmana Kanunija (1565-1566), Selima II (1566-1574) i Murada III (1574-1579). Činjenica da se na tom visokom položaju zadržao čak 14 godina svjedoči o njegovoj diplomatskoj sposobnosti i političkoj vještini. U hijerarhiji osmanskog upravnog aparata, odmah nakon sultana nalazio se veliki vezir, kao njegov zamjenik. Međutim, političko djelovanje velikog vezira i upravljanje državnim poslovima zavisilo je od toga koliko se sultan koristio svojim vladarskim kompetencijama. U praksi je to značilo da stvarna moć velikog vezira zavisi od njegovog odnosa sa sultanom i spremnosti sultana da prihvati vezirove ideje i savjete bez obzira na eventualna suprotna uvjeravanja ljudi iz svoje blizine. Premda je Mehmed-paša Sokolović postao sinonim za izuzetno moćnog i uspješnog velikog vezira, u svojoj karijeri prolazio je i kroz razna iskušenja, te iskusio osjećaj nemoći da realizira svoje zamisli i utječe na važne odluke koje su se odnosile na rat ili mir. U radu su analizirani pojedini događaji iz života Mehmed-paše Sokolovića u kojima je primjetna svojevrsna dijalektika moći koju je doživljavao obnašajući dužnost velikog vezira.

--------------------------------------------------------

The Grand Vizier Mehmed Pasha Sokolović and dialectics of power

Mehmed Pasha Sokolović served as the Grand Vizier during the rule of three great sultans: Suleiman the Lawgiver (1565-1566), Selim II (1566-1574) and Murad III (1574-1579). The fact that he maintained this senior position for 14 years testifies to his superb diplomatic abilities and political skills. In the hierarchy of the Ottoman government apparatus, the grand vizier was just one step below the sultan, as his deputy. However, the political work of the grand vizier and his control over state affairs depended on how much the sultan  used his own competences. In practice, this meant that the actual power of the grand vizier depended on his relationship with the sultan and his willingness to accept the vizier’s ideas and advice, irrespective of the possible arguments to the contrary by his immediate circle. Although the name of Mehmed Pasha Sokolović became synonymous with great power and skill, his career saw numerous challenges, a sense of inability to implement his ideas and influence major decisions that meant war or peace. This paper analyses certain events in the life of Mehmed Pasha Sokolović that show a certain dialectics of power that he experienced while serving as the Grand Vizier.

Ključne riječi

Mehmed-paša Sokolović; veliki vezir; sultanov kružok; osmanska politika; dijalektika moći; političko rivalstvo; Mehmed Pasha Sokolović; grand vizier; sultan’s circle; Ottoman politics; dialectics of power; political rivalry

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.