Adverbijalizacija u turskome jeziku

Ekrem Čaušević

Sažetak

U turskome jeziku razlučujemo tri osnovne preoblike (transformacije) fmitnoga predikata (VF) u infınitni: 1) VF —» glagolska imenica [-mak, -ma, - (y)ış, -dik, -(y)acakj; 2) VF -> particip; 3) VF —» gerund. Ako se kakva ishodišna rečenica (npr. Ayşe kapıyı açtı.) uvrsti u temeljnu (matrix sentence, npr. Hırsız pencereden atladı.) tako što se njezin finitni predikat preoblikuje u neki od gerunda (npr. Ayşe kapıyı açtı —» Ayşe kapıyı açınca), takva se preoblika naziva adverbijalizacijom. U ustroju nesložene rečenice (T ) Ayşe kapıyı acınca // (2) hırsız pencereden atladı razlikujemo dva segmenta: a) bazni segment (obilježen brojem 2) ili temeljnu rečenicu u koju je uvrštena preoblikovana ishodišna; b) gerundni segment (obilježen brojem 1) čiji je infınitni predikat (= gerund) granica dodira temeljne i uvrštene rečenice. Gerundni segment kao rečenični konstituent analiziranje prema trima kriterijima: a) strukturnom, b) funkcionalnom i c) semantičkom (utvrđivanje semantičkih ekvivalenata u jeziku s kojim se turski poredi). Semantička analiza turskih gerunda u kontrastiranju s odgovarajućim zavisnosloženim (adverbijalnim) rečenicama u bosanskome jeziku središnji je dio ovoga rada.

---------------------------------------------- 

Adverbialisation in the Turkish language

In the Turkish language we differentiate between two basic transforma- tions of the finite object (VF) into infinite: 1) VF -> verbal noun [-mak, -ma, -(y)ış, -dik, -(y)acakj; 2) VF —» participle; 3) VF —» gerund. If a result clause (e.g. Ayşe kapıyı açtı.) is incorporated into a matrix sentence (e. g. Hırsız pencereden atladı.) so that its finite object transforms into a gerund (e. g. Ayşe kapıyı açtı —> Ayşe kapıyı açınca), such a transformation is called adverbiali- sation. In the structure of a simple clause (1) Ayşe kapıyı açınca // (2) hırsız pencereden atladı we can differentiate betvveen two segments: (a) basic segment (ııumbered as 2) or matrix sentence into which incorporated is the trans- formed result clause; b) gerund segment (numbered as 1) whose infinite object (= gerund) is a contact line between the incorporated clause and matrix sentence. The gerund segment as the sentence constituent part is analyzed accord- ing to three criteria: a) structure, b) function and c) semantics (determining semantic equivalents in the language Turkish is being compared to). Semantic analysis of the Turkish gerund through contrasting it with adequate adverbial clauses in the Bosnian language is the Central point of this paper.

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.